vrijdag 22 november 2013

Friesland: onbekende grafzerken uit de kerk van Menaldum

Al in 1959 verscheen Menaldumadeel als deel IV in de reeks Grafschriften en andere genealogische en heraldieke merkwaardigheden in en om de kerken tussen Flie en Lauwers. In het hoofdstuk over Menaldum worden 43 grafzerken beschreven. Dat overzicht  leek vrij volledig.

Op dit moment is er een gedeelte van de vloer uit de kerk verwijderd. Dat gaf de Grêfskriftekommisje van de Fryske Akademy gelegenheid tot onderzoek. Tot onze verbazing zijn er opnieuw ons onbekende grafzerken tevoorschijn gekomen. Onderstaande foto's zijn gemaakt door Melle Koopmans en Henk Zeinstra.


Afmetingen: hoogte 35 cm; breedte onder 50 cm; breedte boven 33,5 cm.

Tekst:

Ao 1606 de 18 septe... [eer]bare Lijsbet Scheltis ... van Romcke G[er]lefsz ... begrave in ha[e]r me...

De wapenbeschrijving van Rudolf J. Broersma:

Gevierendeeld: I. en IV. vermoedelijk een verkort Andreaskruisje; II. en III. 3 (Jacobs)schelpen, geplaatst 1 en 2. (Als in Hottinga)

Van +Andries Koornstra komt de volgende aanvulling:

Romcke Gerloffs, zoon van Gerloff Bottes, huisman te Engelum en te Hichtum (op Lutke Oorns), daar overl. vóór 5 maart 1618, trouwt 1. rond 1595 Lysbeth Scheltes, overl. rond 1607, weduwe van Jelte Piers, dochter van Schelte Hessels en Tyets Feddes Buma; trouwt 2. in 1608 Teunke Hoytes, weduwe van Romcke Gerryts van Oppenhuizen, dochter van Hoyte Hoytes Haytsma en Teunke Thonis. 

Benny van der Zweep maakte mij attent op een andere lezing:

Volgens Piet Nieuwland is Romcke Gerloffs een zoon van Gerlof Annes. Gerlof Annes is een zoon van Anne Piebes (zwager van "Grutte Pier"). Anne Piebes had ook een zoon Wierd Annes Jelckema, een bekende Friese piraat, rebel en vrijheidsstrijder (te Leeuwarden in 1523 onthoofd). 


Afmetingen: hoogte 87,5 cm; breedte 57,5 cm.

Tekst:

Ao 1577 de 23 oc... sterf Sijds Do[n]ia ee zoo va Keim[pe] en Margriet Ger[branda]

Deze Sieds Keimpes Donia wordt in het overzicht van Wierstra nog niet genoemd, maar is wel duidelijk te plaatsen. Zie: http://www.simonwierstra.nl/DONIA.htm.


Afmetingen: hoogte 36 cm; breedte 35 cm.

Tekst:

... ...ua sterf Iac... ... toe Minnaldum


... junij is gesturven den ... Iacobsz out int 54 ... hier begraven



Tekst:

Hans Willem van Kamstra

Deze is te vinden in het overzicht van Wierstra. Zie: http://www.simonwierstra.nl/CAMSTRA.htm


Dit stuk is het bovenste stuk van de vorige steen. Kennelijk is deze zerk in drieën gebroken. Ook hier is duidelijk te zien dat er geen randschrift is. Mogelijk hebben we hier te maken met een deksteen van een grafkelder.


Afmetingen: hoogte 104 cm; breedte 58 cm.

Tekst:

V 1555 L

Rijord Roerda en Hilck Galema tve soene beid ghenumdt Rienick hier begrave

Homo quasi flos

Vertaling Latijn (André Looijenga): De mens is als een bloem. Dit komt uit psalm 103 volgens Harke Bremer.



Afmetingen: hoogte 29,5 cm; breedte 35 cm.

Tekst:

...1673 den 6 april ... de eerbare Feick... ...rou va Pieter ...n out int 38 ... begrav....

Volgens een inventaris van 3-3-1685 moet het hier gaan om timmerman Pieter Ruurds en zijn vrouw Feikje Jans.


De tekst, voor zover we deze hebben kunnen ontcijferen:

Ao 1678 den 19 feb: is in den heere gerust den  erweer.. .... [Joannis July] .... [predica]nt in Menaldom out 39 iaer en is hier begraven

Ao 1679 den 5 novemb: is in de heere gerust de eerbare en deuchtsame Grietie Brongersma in leven ... van Joannis July out ontrent 28 ... ende leit hier begraven

Laat ...
En ons het eigen ...
... is ons ...
Wij...

De wapenbeschrijving van Rudolf J. Broersma:

Mannenwapen gevierendeeld: I. de Friese halve adelaar; II.  een takje in een S vorm met zeven bladeren, 3 aan beide zijden en 1 op de top; III. een takje in een omgewende S vorm met zeven bladeren, 3 aan beide zijden en 1 op de top ; IV. een halve adelaar, komende uit de deellijn.

Vrouwenwapen: 2 lelies boven elkaar, ter rechterzijde vergezeld van een zespuntige ster en ter linkerzijde van een klaver. Helmteken: een uitkomende klimmende leeuw.

De kinderen van dit echtpaar liggen ook in de kerk begraven. De grafzerk is al eerder gelicht en vervolgens in de muur van de hal van de kerk gemetseld.


Een reactie plaatsen