dinsdag 24 februari 2015

Friesland: de Haga's van Heeg

Drie zilveren lepels
Recentelijk zijn er een drietal lepels opgedoken met daarop het familiewapen van de Haga's. De laatste van de drie bevatte de initialen SL SH, verwijzend naar Simon Lamberti (stamvader van de Haga's) en Simkje Hendriks.


De zilversmid van de laatste lepel is Fedde Edema van Sneek; de lepel is op zijn vroegst uit 1704. Er is nog een tweede lepel bekend met dezelfde initialen en familiewapens. Deze is van zilversmid Hidsert Jans Lauswolt (Heerenveen/Sneek) en stamt uit het laatste kwart van de zeventiende eeuw.

Simon Lamberti en nageslacht
Simon Lambert was de zoon van Lambert Franses en Jaeckemyntie Lamberts. Het huwelijk van de ouders is niet te vinden. Hij moet rond 1630 geboren zijn. Onduidelijk is waar. We vinden wel de doopdatum van zijn broer Tobias: 28 maart 1640. Deze Tobias wordt te Sneek gedoopt. Vader Lambert Franses legt in 1638 de eed af om burger van Sneek te worden. Hij wordt drapier (lakenhandelaar) genoemd, afkomstig uit Huere bij Luik. Onduidelijk is welk dorp daarmee bedoeld wordt. We vinden wel Heure-le-Romain vlak boven Luik. Simon Lamberti kan dus heel goed nog in de buurt van Luik geboren zijn.

We hebben ook de tekst van zijn grafzerk uit de kerk van Heeg:

Den 5 ianu 1705 sterft die eersa Simon Lamberti not: pub: s: hofs van Frislant schriv van een compag infanteri ontfang generaal der contribuitie en fiscal van Wimbritz dorprechter en ontfanger tot Heegh out int 75 iaer en leit alhier begrav

Zijn eerste vrouw met wie hij in 1651 trouwde, ligt daar eveneeens:

Den 30 april 1690 savens tusschen 8 en 9 uyre sterft die eerbare seer deughdentrycken Simkien Hendericks huisvrou van de ontfanger Simon Lamberti oud int 64 jaar en leit alhier begraven

Hij hertrouwde in 1692 met Janke Alberts.

Op zijn grafzerk wordt hij onder andere notaris publicus genoemd. Dit wordt hij blijkens de lijst van M.H.H. Engels op 23 mei 1673, eerst te Heeg en vanaf 1675 in het nabij gelegen IJlst. Tot  aan 1673 is zijn hoofdberoep schoolmeester te Heeg. In De schoolmeesters van Wymbritseradeel in de loop der tijden vinden we het volgende:

Op 27 febr. 1653 kwam de attestatie in van Goutum van mr. Simon Lamberts, schooldienaar te
Heeg en Simpkien Hendriksdr, zijn huisvrouw. Zij kregen, naast niet met name vermeldde
dochters, hier in Heeg een vijftal zoons: Lambert gedoopt op 7 okt. 1655; Rink gedoopt op 13
febr. 1659; Hendrik gedoopt op 7 april 1661; Tobias gedoopt op 2 aug. 1663 en Jan gedoopt
op 12 mei 1670. (Deze zoons noemden zich later “Haga”; vermoedelijk naar het dorp Heeg.)
Hij ontving op 23 okt. 1654 veniam aetatis bij het Hof; hij was toen nog geen 25 jaar. In mei
1664 heette hij in de lidmatenlijst "schooldienaar en notaris publicus". Op 5 mei 1655 waren
Sijmen Lammerts, schooldienaar te Heeg, en Simckien Hendricksdr echtelieden. In 1666 was 
dit nog zo. In okt. 1671 stonden op de lidmatenlijst: Simon Lamberti, ouderling en Simkien

Hendriks zijn huisvrouw. Er stond toen niet meer bij "schoolmeester", maar er was toen ook nog geen andere. Hij was op 29 okt. 1672 nog schooldienaar. Hij heette in dec. 1675 "ontfanger, dorprechter en ouderling".
In nov. 1675 werd aangenomen op belijdenis van het geloof: Lambertus Simonides,
schooldienaar te Heeg. Hij was dus de oudste zoon van Simon Lamberts, die dus in die tijd de
school aan zijn zoon overdeed, en zelf notaris enz. bleef. Met zijn vrouw Simpkien was hij
hier nog in 1678 en 1687 als ontvanger. In 1694 was hij nog steeds ontvanger, maar toen was
Jancke Albertsdr. zijn vrouw. Korte tijd later zijn zij naar Sneek vertrokken.
Mr. Lambertus hield het hier niet zo lang vol; reeds in juli 1677 was hij geen schoolmeester
meer, doch "clercq ter secretarie van Wymbritseradeel te Sneek". Later werd hij "Bijzitter van
het Gerecht van Wymbritseradeel". Lambertus Simonides Haga is hier kort na zijn
schoolmeestersschap, op 17 juni 1678 getrouwd met Tettie Bauckes Wiersma van Sneek; dat
gebeurde tijdens de afscheidspreek van zijn zwager ds. Horatius Kalsbeek. Hun zoon Sijmen
werd te Sneek gedoopt op 5 aug. 1683. In 1710 werd er nog gesproken over de bijzitter
Lambertus Haga. Hij is overleden op 13 maart 1732.
Ook Hendrik Simonides Haga leefde lange tijd in Heeg. Zijn broer Tobias studeerde en werd
predikant te Heeg van nov. 1687 tot zijn overlijden op 15 dec. 1722 te Heeg. Tobias Simonides
Haga was hier op 19 aug. 1688 gehuwd met Jeltie Jacobi Winter uit Balk.
Een zuster Jacomina Simons Haga trouwde op 31 aug. 1673 met ds. Horatius Kalsbeek van
Heeg. Een andere zuster, Rinske Simonides Haga, trouwde op 6 juni 1680 te Heeg met Jurjen
Johannes Walter aldaar. Ze woonden later te Woudsend. In 1702 was een Jurjen Johannes
Walter procureur fiscaal van Doniawerstal; evenals in de jaren 1709, 1724 en 1727. (Hun
dochter Jancke werd de vrouw van mr. Johannes Steenwijck, eerst schoolmeester en organist
te Heeg en later te St. Annaparochie.)

We komen in dit verhaal een kleine vergissing tegen. Er wordt gesproken over zoon Rink die in 1659 gedoopt wordt. Verderop komen we Rinske Simonides Haga tegen. Rink en Rinske zijn evenwel identiek. Rinske was zoals wel gezegd getrouwd met Jurjen Johannes Walter. Van deze twee personen is ook een lepel bekend met de initialen JJW RSH, eveneens voorzien van familiewapens. 


We zien in het wapen van Rinske de klavers als 2-1 staan; bij haar vader is het nog 1-2.

De genoemde Hendrik Simonides Haga trouwde twee keer: in 1682 met Baukje Rienks en in 1712 met Doeyke Hermens Lindorp. Hij overlijdt volgens het lidmatenboek van Heeg op 10 mei 1730.

Een andere in het stuk niet met name genoemde dochter was Jacomina, de oudste van het gezin, geboren in 1654 en genoemd naar de moeder van Simon Lamberti. Van haar vinden we ook de grafzerk in de kerk van Heeg:

Anno 1681 den 25 april smorg tusschen 2 en 3 uren is in den heere ontslapede eerbare Iacomina Symonides Haga huisvrou van do Horatius va Calsbeek in tide predicant tot Heeg nu tot Hoogwolt in Noord Hollant out int 28 iaer leit hier met haer 6 kinderen begraven

We vinden verder een autorisatie-akte met de namen van Tobias, Hendrik en de dochter van Jacomina:

WYM N1, folio 123 vso, 17 aug 1723. Authorisatie van notaris Hendricus van der Uyl, te Sneek, tot administrator over de goederen door wijlen Tobias Simonides Haga, in leven predikant te Heeg, bij testament dd. 14 aug 1722, nagelaten aan de kinderen van Hendrick Simonides Haga, en van Jacomina Calsbeeck, te Heeg en Franeker.

Tobias gaat is in 1681 als Tobias Simonides (zonder achternaam Haga dus) ingeschreven als student te Franeker.

Haga als achternaam
Voor zover ik kan nagaan is het zoon Lambertus Simonides die in 1678 als eerste de achternaam Haga voert en wel bij zijn huwelijk. Daarna wordt de naam vrijwel algemeen gebruikt door de familieleden.

Uit bijgaand schema lijken we te kunnen concluderen dat de naam Haga is voortgezet door dochter Wypkje van Lammert Simonides Haga:


We vinden uit later jaren nog de grafzerk van haar zoon Lambertus, ook in de kerk van Heeg:

Anno 1742 den 19 decemb is in den heere gerust Lambertus Haga in leven ontfanger en dorprechter tot Heeg oud int [4]3 jaar en leid alhier begraven

en van diens tweede vrouw:

1741 den 18 februvarius is overleden de eerbaare Bottie Syrks Dyckstra in leeven huisvrouw van de ontfanger Lambertus Haga out int 26 iaer en leid alhier begraven

Hij was eerder getrouwd met Jisck Lamberts.

Familiewapen Haga in de Heraldische databank
In de Heraldische databank vinden we het wapen van de Haga's drie keer. Twee keer op een lakzegel uit 1802, mogelijk gebruikt door een Jan Haga. Van het derde wapen kan ik zo de oorsprong niet achterhalen. Bij alle drie zien we de klavers 2-1, anders dan de oorspronkelijke 1-2 in het wapen van Simon Lamberti.

Een reactie posten